Vào cuối tháng 9 năm 2026, bốn giải bóng đá hàng đầu châu Âu gồm Premier League, La Liga, Serie A và Bundesliga đã cùng đưa ra một tuyên bố chung, kêu gọi cải tổ sâu rộng cơ cấu quản trị của FIFA. Động thái này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng kéo dài giữa các giải đấu hàng đầu châu Âu và FIFA, đặc biệt là sau sự thất bại của dự án “FIFA Forward Enterprise” (FFE) gây tranh cãi và những lo ngại về việc tập trung quyền lực quá mức vào chức danh chủ tịch FIFA.
Những điểm chính cần biết
- Ngày 25 tháng 9 năm 2026, các giải đấu hàng đầu châu Âu đã yêu cầu FIFA cải tổ quản trị với cơ cấu “minh bạch, khách quan, cân xứng và toàn diện”.
- Các yêu cầu cốt lõi bao gồm việc thành lập cơ quan đại diện các bên liên quan, ra quyết định dựa trên dữ liệu và tách biệt rõ ràng chức năng quản lý với lợi ích thương mại.
- Tuyên bố chung là phản ứng sau khi Chủ tịch FIFA Gianni Infantino từ bỏ kế hoạch bán cổ phần trong các hoạt động thương mại của FIFA thông qua dự án FFE.
- Các giải đấu chỉ trích Gianni Infantino vì “tích cực thúc đẩy các ý tưởng bóc lột” và tập trung quyền lực mà không có sự kiểm soát hiệu quả.
- Vấn đề lịch thi đấu quốc tế dày đặc và các vụ việc kỷ luật cá nhân bị can thiệp chính trị cũng là nguyên nhân gây căng thẳng.
Tuyên bố chung lịch sử từ các giải đấu hàng đầu
Ngày 25 tháng 9 năm 2026, Premier League, La Liga, Serie A và Bundesliga đã cùng nhau phát đi một thông điệp mạnh mẽ tới FIFA. Tuyên bố chung này không chỉ là một lời kêu gọi mà còn là một yêu cầu rõ ràng về việc cải tổ toàn diện cơ cấu quản trị của tổ chức bóng đá lớn nhất hành tinh. Các giải đấu nhấn mạnh sự cần thiết của một FIFA “minh bạch, khách quan, cân xứng và toàn diện”, phản ánh mong muốn về một hệ thống quản lý công bằng và có trách nhiệm hơn.
Động thái này được xem là phản ứng phối hợp đầu tiên từ bốn giải đấu kể từ khi Chủ tịch FIFA Gianni Infantino buộc phải từ bỏ kế hoạch bán cổ phần trong các hoạt động thương mại của FIFA, bao gồm cả World Cup, cho các nhà đầu tư bên ngoài thông qua dự án FIFA Forward Enterprise (FFE) vào đầu năm nay.
FFE đã bị rút lại sau phản ứng dữ dội và các mối đe dọa tẩy chay từ UEFA và các liên đoàn thành viên, nhưng các giải đấu châu Âu lập luận rằng “các điều kiện dẫn đến FFE vẫn còn tồn tại”, cho thấy các vấn đề quản trị cơ bản vẫn chưa được giải quyết.
Ba yêu cầu cốt lõi cho một FIFA minh bạch hơn
Trong tuyên bố chung, các giải đấu châu Âu đã đưa ra ba yêu cầu cốt lõi nhằm định hình lại cách FIFA hoạt động. Thứ nhất, FIFA phải thành lập một cơ quan thường trực đại diện cho các bên liên quan chính, bao gồm các liên đoàn quốc gia, các giải đấu, câu lạc bộ, và các cầu thủ nam và nữ. Mục tiêu là để các bên này có vai trò có ý nghĩa trong quá trình ra quyết định của FIFA, đảm bảo tiếng nói đa chiều và toàn diện.
Thứ hai, các quyết định của FIFA phải dựa trên dữ liệu khách quan và các nghiên cứu tác động cụ thể của thể thao, với các giải thích được công bố. Điều này nhằm loại bỏ các quyết định tùy tiện và đảm bảo mọi chính sách đều có cơ sở khoa học và minh bạch. Cuối cùng, các giải đấu kêu gọi sự tách biệt rõ ràng giữa quyền hạn quản lý và lợi ích thương mại của FIFA. Họ cho rằng sự chồng chéo này tạo ra sự bóp méo thị trường và xung đột lợi ích, làm suy yếu tính công bằng và khách quan trong các quyết định của FIFA.
Chỉ trích vai trò của Chủ tịch Gianni Infantino
Tuyên bố chung không ngần ngại chỉ trích trực tiếp Chủ tịch FIFA Gianni Infantino. Các giải đấu cáo buộc ông đã “tích cực thúc đẩy các ý tưởng bóc lột thay vì bảo vệ bóng đá khỏi chúng”. Họ cũng đặt câu hỏi về việc Infantino tập trung quyền lực quản lý, thương mại và chính trị mà không có sự kiểm soát và cân bằng hiệu quả.
Những chỉ trích này cho thấy sự bất mãn sâu sắc của các giải đấu hàng đầu với phong cách lãnh đạo và các chính sách của Infantino, đặc biệt khi ông đang chuẩn bị tranh cử nhiệm kỳ thứ tư vào năm tới.
Trước tuyên bố chung này, vào ngày 21 tháng 9 năm 2026, Gianni Infantino đã gửi thư cho các thành viên Hội đồng FIFA và 211 liên đoàn thành viên, bày tỏ sự cởi mở đối với việc xem xét độc lập hệ thống quản trị của FIFA và xem xét các cải cách. Tuy nhiên, các nhà phê bình cho rằng đề xuất này là một “mưu đồ tranh cử” và không giải quyết được các vấn đề cốt lõi mà các giải đấu châu Âu đang đặt ra.
Những nguyên nhân sâu xa của căng thẳng
Ngoài những vấn đề về quản trị và thương mại, một trong những nguyên nhân chính gây căng thẳng giữa các giải đấu châu Âu và FIFA là lịch thi đấu quốc tế ngày càng dày đặc. Việc mở rộng Club World Cup và các kỳ thi đấu quốc tế bổ sung được các giải đấu cho rằng được đưa ra mà không có sự tham vấn đầy đủ và gây hại cho sức khỏe cầu thủ. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến các câu lạc bộ mà còn đặt ra mối lo ngại về sự bền vững của bóng đá chuyên nghiệp.
Các giải đấu cũng kêu gọi các biện pháp bảo vệ để các vấn đề kỷ luật cá nhân không bị can thiệp chính trị. Họ đề cập đến vụ việc Folarin Balogun, khi lệnh cấm thi đấu World Cup của cầu thủ này bị đình chỉ sau khi cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump yêu cầu Infantino xem xét lại thẻ đỏ của anh. Vụ việc này đã làm dấy lên lo ngại về sự độc lập của các quyết định kỷ luật và khả năng bị ảnh hưởng bởi các yếu tố bên ngoài.
Tương lai nào cho quản trị bóng đá toàn cầu?
Yêu cầu cải tổ của bốn giải đấu lớn châu Âu đặt FIFA vào một tình thế khó khăn. Phản ứng của FIFA trước những yêu cầu này sẽ định hình tương lai của quản trị bóng đá toàn cầu. Liệu đây có phải là một bước ngoặt thực sự để FIFA trở nên minh bạch và có trách nhiệm hơn, hay chỉ là một cuộc khủng hoảng niềm tin khác sẽ được giải quyết bằng những lời hứa suông?
Cuộc bầu cử chủ tịch FIFA sắp tới vào tháng 3 năm 2027 chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng bởi những diễn biến này, và áp lực từ các giải đấu hàng đầu có thể buộc FIFA phải thực hiện những thay đổi đáng kể.
Mặc dù Infantino đã bày tỏ sự cởi mở đối với việc xem xét quản trị, các nhà phê bình cho rằng đề xuất của ông không đủ sâu rộng và có thể là một động thái chính trị trước cuộc bầu cử. Căng thẳng giữa các giải đấu châu Âu và FIFA đã kéo dài trong nhiều năm, và việc đạt được sự đồng thuận về cải cách có thể là một quá trình phức tạp.
Tuy nhiên, với sự đồng lòng của Premier League, La Liga, Serie A và Bundesliga, bóng đá thế giới đang đứng trước một thời điểm quan trọng, nơi quyền lực và trách nhiệm cần được định nghĩa lại.