Đầu tháng 8/2026, FIFA đã gây chấn động làng túc cầu khi bất ngờ rút lại kế hoạch thành lập doanh nghiệp FIFA Forward Enterprise (FFE) nhằm tư nhân hóa và khai thác quyền thương mại của World Cup. Quyết định này được đưa ra chỉ vài ngày sau khi công bố, cho thấy áp lực khổng lồ từ làn sóng phản đối toàn cầu, đồng thời dấy lên những nghi vấn về một cuộc khủng hoảng quyền lực sâu sắc trong nội bộ tổ chức, đặc biệt là đối với chiếc ghế của Chủ tịch Gianni Infantino.
Những điểm chính cần biết
- FIFA hủy bỏ kế hoạch FFE, dự án trị giá hàng tỷ USD nhằm bán cổ phần thương mại World Cup cho các nhà đầu tư tư nhân.
- Quyết định này là hệ quả của sự phản đối kịch liệt từ UEFA, AFC, CONCACAF và nhiều quan chức cấp cao FIFA.
- Chủ tịch Gianni Infantino đối mặt với áp lực lớn, uy tín và vị thế chính trị bị lung lay nghiêm trọng.
- Sự kiện này đặt ra câu hỏi về mô hình quản trị bóng đá trong tương lai và nguồn tài chính cho các dự án phát triển.
- FIFA đã lên tiếng xin lỗi về thiếu sót trong quá trình tham vấn, nhưng vẫn tái khẳng định ủng hộ Infantino.
Kế hoạch tư nhân hóa World Cup: Tham vọng và Sóng gió
Kế hoạch thành lập FIFA Forward Enterprise (FFE) được FIFA ấp ủ với tham vọng lớn, nhằm mục đích quản lý và khai thác quyền thương mại của World Cup cùng các giải đấu khác. FFE được định giá ban đầu khoảng 20 tỷ USD, và FIFA dự kiến bán tối đa 20% cổ phần cho các nhà đầu tư tư nhân, với kỳ vọng thu về khoảng 4,2 tỷ USD (một số nguồn tin khác đề cập đến 10 tỷ USD). Các nhà đầu tư tiềm năng được nhắc đến bao gồm quỹ Thrive Capital của Joshua Kushner, em trai của Jared Kushner.
Tuy nhiên, ngay sau khi công bố, dự án này đã vấp phải làn sóng phản đối dữ dội chưa từng có. Các liên đoàn bóng đá châu lục và nhiều quan chức nội bộ FIFA đã đồng loạt lên tiếng chỉ trích, cho rằng việc tư nhân hóa World Cup sẽ biến giải đấu danh giá này thành một sản phẩm đầu tư thuần túy, có nguy cơ làm xói mòn giá trị thể thao và khiến lợi ích thương mại chi phối các quyết định chuyên môn.
Làn sóng phản đối toàn cầu và áp lực không thể cưỡng lại
Sức ép lớn nhất đến từ Liên đoàn Bóng đá châu Âu (UEFA). Cùng với toàn bộ 55 liên đoàn thành viên, UEFA đã kịch liệt phản đối, thậm chí tuyên bố tẩy chay các giải đấu của FIFA (bao gồm World Cup nam và nữ trong tương lai) nếu kế hoạch không bị hủy bỏ. UEFA nhấn mạnh rằng World Cup là di sản thể thao, không phải là một tài sản để bán.
Không chỉ UEFA, Liên đoàn Bóng đá châu Á (AFC) và Liên đoàn Bóng đá Bắc, Trung Mỹ và Caribe (CONCACAF) cũng đã công khai bày tỏ sự không đồng tình. CONCACAF bác bỏ đề án vì quy trình triển khai quá gấp gáp và thiếu sự tham vấn cần thiết với các bên liên quan.
Ngay cả trong nội bộ FIFA, nhiều quan chức cấp cao cũng đã lên tiếng chỉ trích. Carlos Cordeiro, cố vấn cấp cao của FIFA, đã từ chức để phản đối kế hoạch. Giám đốc điều hành FIFA Kevin Lamour cũng công khai chỉ trích việc thiếu minh bạch và tham vấn trong quá trình xây dựng dự án FFE.
Gianni Infantino: Khủng hoảng quyền lực và bài toán tái đắc cử
Quyết định hủy bỏ kế hoạch FFE vào ngày 31/7 (giờ địa phương) được Chủ tịch FIFA Gianni Infantino xác nhận, với lý do dự án đã tạo ra những chia rẽ và không còn phục vụ mục tiêu đoàn kết, phát triển bóng đá. Tuy nhiên, việc rút lại đề xuất này được xem là một thất bại lớn của Infantino, khiến vị thế chính trị của ông lung lay dữ dội.
Nhiều chuyên gia nhận định, sự kiện này không chỉ là một thất bại về mặt tài chính mà còn là một cuộc khủng hoảng quyền lực nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín và khả năng tái đắc cử của ông Infantino. Ông sẽ phải nỗ lực rất lớn để hàn gắn những rạn nứt, lấy lại sự ủng hộ từ các liên đoàn thành viên và chứng minh khả năng lãnh đạo của mình.
Sau cuộc họp khẩn cấp tại Rabat (Maroc) vào ngày 5/8, FIFA đã lên tiếng xin lỗi về những sai sót trong cách triển khai dự án FFE, thừa nhận đã không tham vấn đầy đủ. Tuy nhiên, Tổng thư ký và các thành viên ban điều hành FIFA vẫn tái khẳng định sự ủng hộ hoàn toàn đối với Chủ tịch Infantino, cho thấy một nỗ lực nhằm ổn định tình hình nội bộ.
Tương lai nào cho World Cup và bóng đá thế giới?
Việc FIFA hủy bỏ kế hoạch tư nhân hóa World Cup đặt ra nhiều câu hỏi về tương lai tài chính và các dự án phát triển bóng đá toàn cầu của tổ chức này. Nếu không có nguồn vốn từ các nhà đầu tư tư nhân, FIFA sẽ phải tìm kiếm các giải pháp tài chính khác để duy trì và phát triển các giải đấu, cũng như hỗ trợ các liên đoàn thành viên.
Đây cũng có thể là dấu hiệu cho một cuộc khủng hoảng quyền lực lớn hơn trong FIFA. Các liên đoàn châu lục như UEFA, AFC và CONCACAF có thể sẽ tiếp tục gây áp lực để đảm bảo quyền lợi và mô hình quản trị bóng đá truyền thống, tránh những quyết định độc đoán từ ban lãnh đạo FIFA. Liệu có ai có thể là người kế nhiệm tiềm năng của Gianni Infantino nếu tình hình tiếp tục xấu đi?
Mặc dù kế hoạch FFE đã bị hủy bỏ, không loại trừ khả năng FIFA sẽ đưa ra một kế hoạch tư nhân hóa khác trong tương lai, nhưng với những thay đổi và sự tham vấn kỹ lưỡng hơn để nhận được sự đồng thuận rộng rãi. Điều quan trọng là FIFA cần rút ra bài học từ sự kiện này để xây dựng một mô hình quản trị minh bạch, công bằng và bền vững hơn cho bóng đá thế giới.
Ý nghĩa của sự kiện đối với người hâm mộ và bóng đá
Quyết định của FIFA, dù là một thất bại về mặt chiến lược của Infantino, lại được nhiều người hâm mộ và các liên đoàn xem là một chiến thắng của bóng đá truyền thống. Nó khẳng định rằng World Cup không chỉ là một tài sản thương mại mà còn là một di sản văn hóa, tinh thần, thuộc về toàn bộ cộng đồng bóng đá toàn cầu.
Sự kiện này cũng cho thấy sức mạnh của sự đoàn kết và tiếng nói chung trong việc bảo vệ giá trị cốt lõi của môn thể thao vua. Trong bối cảnh bóng đá ngày càng bị thương mại hóa, việc FIFA phải lùi bước trước làn sóng phản đối là một tín hiệu tích cực, nhắc nhở rằng lợi ích của người hâm mộ và sự phát triển bền vững của bóng đá phải luôn được đặt lên hàng đầu.